ἐν βιβλίῳ

                                                   

Τα Ποιητικά των Χρωμάτων

                                        

Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών

Έλληνες ζωγράφοι και Ιταλοί ποιητές σε έναν μοναδικό εικαστικό/λογοτεχνικό διάλογο.

Μετάφραση ποιημάτων                          

Κωνσταντίνος Μούσσας, Ιατρός-συγγραφέας

 

Φιλολογική επιμέλεια και παρουσίαση   

Γεράσιμος Ζώρας, πρόεδρος του Τμήματος Ιταλικής φιλολογίας του ΕΚΠΑ

 

Απαγγελία                                                      

Γρηγόρης Βαλτινός, ηθοποιός

 

Ζωγράφοι:

Δημήτρης Αγγελόπουλος/ Χρήστος Αλατσάκης/ Γιάννης Αδαμάκης/ Αλέξης Βερούκας/Όλγα Βερυκάκη/ Μαργαρίτα Βασιλάκου/Δημήτρης Βογιατζόγλου/ Όλγα Γουλανδρή/Σοφία Δατσέρη/ Έρικα Δουραλή/ Πάνος Κόκκαλης/Κωνσταντίνος Νεκτάριος Κωλέτσος/ Δημήτρης Λάμπρου/Λαμπρινή Μποβιάτσου/Αχιλλέας Πιστώνης/Δημήτρης Πανταζής/Βασίλης Πέρρος/Μίλτος Παντελιάς/Σωτήρης Σόρογκας/ Παύλος Σάμιος/  Γιώργος Σταθόπουλος/ Γιάννης Στεαφανάκις/ Αντώνης Τσακίρης/ Φώφη Χαμπάκη/Απόστολος Χαντζαράς.

και ο γλύπτης: Νίκος Καρόκης

 

Εικαστική επιμέλεια                    :

Δρ Μαράη Γεωργούση, Διδάσκουσα στο Ιόνιο  Πανεπιστήμιο, Καθηγήτρια Καλών Τεχνών

 

Ποιητές:

Margherita Goldesina/ Giovanni Giudici/ Giuseppe Ungaretti/Pier Paolo Pasolini/   Luigi Pirandello/  Gabriella Sica/ Vincenzo Mascolo/ Umberto Fiori/  Umberto Saba/ Eugenio Montale/ Giovanni Raboni/ Mario Luzi/ Elsa Morante/ Pier Paolo Pasolini/  Franco Barbato/ Alda Merini/ Elio Pecora/ Silvia Bre/ -/ Cesare Pavese/ Mario Banedetti/ Alda Merini/ Marcello Vitale / Roberto Cescon / Vincenzo Cardarelli

                                                                                     /Eugenio Montale / Giuseppe Ungaretti/ Elio Pecora/ Federico Tavan/ Mario Luzi/ Gabriella Sica/ Roberto Cescon/ Umberto Fiori/ Pier Paolo Pasolini/ Luigi Pirandello/ Alda Merini/ Elsa Morante/ Umberto Saba/ Silvia Bre/ Vincenzo Mascolo/ Giovanni Raboni/ Giovanni Giudici/ Marcello Vitale/ Franco Barbato Margherita Goldesina

Μετάφραση-Ανθολόγηση : Κωνσταντίνος Μούσσας

Federico Tavan

 

Το πεπρωμένο κάποιου ανθρώπου

 

Θα μπορούσε να συμβεί και σε σένα

να γεννηθείς σε μια χύτρα

ανάμεσα σε φρύνους και συμφύρματα

από μάγισσες χωρίς διαδικασία

και τον μεγάλο πόνο μιας μάνας.

Έτυχε εγώ να περνάω

Από κείνα τα μέρη.

 

 

Έργο Αντώνης Τσακίρης : / Κάιν – Cain (2017)
(εμπνευσμένο από το ομώνυμο βιβλίο του Ζοζέ Σαραμάγκου)
70x50cm, λάδι σε καμβά – oil on canvas.

 

***

                                   

 

                                                  

Margherita Goldesina

Τρυπώνω στις φλέβες σου

οι αρτηρίες πάνω στα τεντωμένα γόνατα

πέφτω με τα μούτρα

δεν κρατάω τίποτα για μένα.

Ξεφυσάω με κλειστά μάτια όλα όσα έχω

και επωφελούμαι από το μεγάλωμά σου.

Πρακτικά: ψηλώνω για σένα.

Μεγαλώνω στο εξωτερικό

Κι εσύ, Πατρίδα

φύτεψε τουλάχιστον κανένα δέντρο.

 

Έργο: Δημήτρης Αγγελόπουλος,   After the rain in Rome , 70x50 εκ., μολύβι σε χαρτί , 2019

 

                                                     

Franco Barbato

 

Χωρίς πραγματικότητα

 

Πίσω από τα μάτια μου

Βλέπω τον δρόμο

Βλέπω τον διαβάτη

Είμαι εγώ ο ίδιος

Πίσω από τη σιωπή

Κι από τη γέννησή μου

Όταν ακόμη δεν υπήρχα

Με είδα να κρεμώ έναν καθρέφτη

Από λευκούς τείχους

Στη μέση ενός διαδρόμου

Με βλέπω βουβό και μουγγό

Αιώνιο χωρίς χρόνο.

 

 

Έργο: Αχιλλέας Πιστώνης     «Ο φύλακας Δημήτρης» 140x110cm. Λάδι σε καμβά, 2019. Συλλογή Σ.Πλατανόπουλου

 

 

P.P.Pasolini

 

Ο πειρασμός

 

Βλέπω τη ζωή που έζησα

κάτω από το σημάδι μιας αλήθειας άγνωστης

έτσι, που όλη χάνεται

κι όλη πάνω μου θα ξαναπέσει…

Ήρθα από μακριά

από το άγνωστο, σχεδόν στην καρδιά

στον χρόνο, σχεδόν αισθάνομαι ήδη

τον τρόμο εκείνου που πεθαίνει…

 

 

 

 

Έργο: Λαμπρινή Μποβιάτσου «Η φαντασία της ύλης» / μικτή τεχνική

 

 

Elio Pecora

 

 

 Ποιητές

 

 

Μην εκπλήσσεστε. Οι ποιητές είναι όλοι

ένας μοναδικός αόρατος, άφθαρτος λαός.

Μιλούν και είναι βουβοί. Διασχίζουν εποχές

κι ακόμη τραγουδούν σε μια γλώσσα νεκρή.

 

Γεννιούνται  και χάνονται όπως οι πολιτισμοί

μα πάντα βαδίζουν στον δρόμο της καρδιάς.

Μιλούν για αναχωρήσεις, για επιστροφές.

Είναι ίδιοι με εκείνον που δεν ονοματίζουν.

 

Σωπαίνουν όπως η δροσιά, η σπορά, η επιθυμία,

όπως τα νερά που ρέουν στην άργιλο

κι ύστερα με το τραγούδι του αηδονιού

στο δάσος γίνονται ζωηρή πηγή καθαρή.

 

Έργο: Βασίλης Πέρρος 

Τengo miedo a perder la maravilla/ Φοβάμαι μη χάσω το θαύμα 2018, 70Χ100εκ, λάδι και γραφίτης σε καμβά

 

 

Alda Merini

 

 

                 Το παρελθόν μου                

 

Επαναλαμβάνω συχνά, χαμηλόφωνα

πως πρέπει να ζήσω μόνο με αναμνήσεις

αφού μου έχουν μείνει λίγες μέρες.

Εκείνο που πέρασε

είναι σαν μην υπήρξε ποτέ.

Το παρελθόν είναι σαν μια θηλιά

που σφίγγει τον λαιμό του μυαλού μου

και μ’ αποδυναμώνει για ν’ αντιμετωπίσω το παρόν.

Το παρελθόν είναι μονάχα καπνός

γι’ αυτόν που δεν έζησε.

Εκείνο που κιόλας είδα

δεν αξίζει πια τίποτα.

Το παρελθόν και το μέλλον

δεν είναι πραγματικότητα

αλλά μόνο εφήμερες ψευδαισθήσεις.

Πρέπει να ελευθερωθώ από τον χρόνο

και να ζήσω το παρόν, αφού δεν υπάρχει άλλος χρόνος

παρά αυτή η καταπληκτική στιγμή.

 

 

 Έργο :Δημήτρης Πανταζής   Αύρα

72 εκ Χ 93 εκ

Μικτή τεχνική

2003-2020

 

 

 

 

Επαρκής χώρος

 

Περνά ο καιρός κι αισθανόμαστε

πιο μεγαλειώδεις κάθε μέρα: κι όμως

είμαστε πάντα ο κόσμος που σηκώνει το φρύδι

ή που ξύνει την μύτη, εξακολουθώντας

να πιστεύουμε  πως τέτοιοι τύποι

(εκείνος τραβά και δεν έχει τσίνορα

εκείνος που κάνει έρωτα με μαχαιροπίρουνο) είναι

σε σχέση με μας, κάποιος,

χωρίς να καταλαβαίνουμε

πως υπάρχει επαρκής χώρος

για τον καθένα από αυτούς

στον καθένα από εμάς.

 

 

Έργο: Πάνος Κόκκαλης

 

 

   Πάντα νύχτα

 

   Vallone στις 18 Απριλίου 1917

 

    Η άθλια ζωή μου

    απλώνεται πιο τρομαγμένη

    κι απ’ τον ίδιο της τον εαυτό.

 

    Σ’ ένα άπειρο που

    με πιέζει και με συνθλίβει

    με το ελαφρύ του άγγιγμα.

 

 

Έργο :Γιάννης Αδαμάκης «Νυχτερινό 9», 2019,

90Χ110 εκ., ακρυλικά σε μουσαμά

Η νύχτα ξεπλένει το νου

 

Η νύχτα ξεπλένει το νου.

Μετά από λίγο είναι εδώ όπως καλά ξέρεις,

ουρές ψυχών γύρω από την κορνίζα,

κάποιος έτοιμος για το άλμα, κάποιος σχεδόν με αλυσίδες.

 

 

Κάποιος στο παγκάκι της θάλασσας

χαράζει το όνειρο μιας ζωής, σκαλίζει ένα σημάδι.

Σπάνια εμφανίζεται κανένας γλάρος.

 

 

 

 Έργο: Κωνσταντίνος-Νεκτάριος Κολέτσος Άτιτλο, Λάδι σε καμβά, 120 x 180 cm

 

 

 

Διάρκεια έκθεσης 4/3/2020 έως 12/4/2020

                            

Είσοδος ελεύθερη

Cesare Pavese

 

Ακόμη κι εσύ είσαι έρωτας.

 

Ακόμη κι εσύ είσαι έρωτας.

Είσαι από αίμα και χώμα

όπως κι οι άλλοι. Βαδίζεις

όπως αυτός που δεν ξεκολλά

από την πόρτα του σπιτιού.

Κοιτάς όπως αυτός που περιμένει

και δεν βλέπει. Είσαι χώμα

που πονά και σιωπά.

Έχεις σκιρτήματα και κόπους,

έχεις λόγια-βαδίζεις

μέσα στην αναμονή. Ο έρωτας

είναι το αίμα σου-τίποτε άλλο.

 

 [23 giugno 1946]

 “Due poesie a T”, in “Cesare Pavese, Le Poesie”, Einaudi, Torin

Έργο: Παύλος Σάμιος

 

 

Mario Banedetti

Πώς να σου εξηγήσω;

 

Πώς να σου εξηγήσω πως πάντα υπάρχει χρόνος;

Πως κάποιος πρέπει να τον γυρεύει και να τον χαρίζει;

Πως δεν απαγορεύεται η αγάπη;

Πως οι πληγές επουλώνονται;

Πως οι πόρτες δεν πρέπει να κλείνουν

Πως η μεγαλύτερη πόρτα είναι η στοργή

Πως ν’ αναζητάς μια ισορροπία δεν προϋποθέτει να είσαι αδιάφορος

Πως το να ανακαλύπτεις είναι όμορφο

Πως για να μην είσαι μόνος πρέπει να δίνεις

Πως να βοηθάς σημαίνει να ενθαρρύνεις και να στηρίζεις

Πως να κολακεύεις δεν σημαίνει πως βοηθάς

Πως όταν στα πράγματα δεν υπάρχει ευχαρίστηση δεν ζεις

Πως αισθάνεσαι με σώμα και ψυχή

Πως ακούς με τ’ αυτιά

Πως να πληγώνεσαι δεν σημαίνει να αιμορραγείς

Πως αυτός που σπέρνει τείχη δεν μαζεύει τίποτα

Πως θα ήταν καλύτερα να φτιάχνεις γέφυρες

Πως αυτός που περνά στην άλλη πλευρά, επιστρέφει

Πως να επιστρέφεις δεν σημαίνει πως υποχωρείς

Πως να σου εξηγήσω ότι κανείς δεν καθορίζει

σταθερές μακριά από τον κίνδυνο της ζωής;

Πώς να σου εξηγήσω ότι πάντα υπάρχει χρόνος;

 

Έργο:

Γιώργος Σταθόπουλος

 

 

 

Salvatore Quasimodo

Κι αμέσως βραδιάζει

 

O καθένας στέκει μόνος στην καρδιά του κόσμου

τρυπημένος από μια ηλιαχτίδα

κι αμέσως βραδιάζει

(Ed e subito sera, 1942)

Έργο:Σωτήρης Σόρογκας

 

Giovanni Giudici

Με ρωτάς τι σημαίνει

 

Με ρωτάς τι σημαίνει

η λέξη αποξένωση:

απ’ όταν γεννιέσαι σημαίνει πεθαίνω

για να ζεις με έναν αφέντη

που σε πουλά-σημαίνει παραδίδω

αυτό που έχεις-δύναμη, αγάπη

μίσος ατόφιο-για να βρεις

σεξ, κρασί, σπαραγμό

Πάει να πει έξω από εσένα

να είσαι ήδη ενώ πιστεύεις

να κατοικείς στον εαυτό σου, γιατί

ξυπόλητος μένεις στον άνεμο που υποκύπτεις.

Μπορείς ν’ αντισταθείς, αλλά μια μέρα

ένας αιώνας είναι για να σε αφομοιώσει

αυτό που δίνεις δεν επιστρέφει

σ’ εσένα απ’ όπου ξεκίνησε.

Μιαν άλλη ζωή υπάρχει για να περιμένεις

όμως άλλος καιρός δεν υπάρχει

ο καιρός που είσαι, εξαφανίζεται

αυτό που μένει δεν είσαι εσύ.

 

Έργο:Χρήστος Αλατσάκης

                          

Umberto Fiori

Στον δρόμο

 

Αν στην γωνία μια κυρία

-ή ίσως ένας τροχονόμος-

περπατά

με το πρόσωπο σκαμμένο από το φως

από την όμορφη μέρα

και μιλά-ακριβώς σε μένα,

σε μένα, που-  εξαιτίας του χαμένου σεβασμού

ή της ζέστης,

νιώθω να εκλείπω, όπως ένας άγιος

όταν εγγίζει την αιωνιότητα.

 

Νοιώθω τα φυτά που μεγαλώνουν, νοιώθω τη γη

που περιστρέφεται. Όλα μου φαίνονται δυνατά και καθαρά, όλα

πρέπει ακόμη να συμβούν.

Έργο:Όλγα Γουλανδρή                                                                                       

 

                          

Vincenzo Mascolo

Ο ουρανός της Βενετίας

(Το αόρατο όνειρο του Marco Polo)

 

Όμως ο βυθός της Βενετίας είναι μια ψευδαίσθηση,

ένα παιχνίδι φανταστικό γυρισμών

που σβήνει λίγο λίγο

σε κάθε μια μου επιστροφή.

Κι ίσως ούτε κι εγώ την έχασα

ίσως η Βενετία δεν υπάρχει

ή ίσως είμαι εγώ που πότε δεν την απέκτησα.

 

Έργο: Απόγευμα στη μεγάλη πλατεία, 24x39cm

Δημήτρης Βογιατζόγλου

P.P.Pasolini

Ο πειρασμός

 

Βλέπω τη ζωή που έζησα

κάτω από το σημάδι μιας αλήθειας άγνωστης

έτσι, που όλη χάνεται

κι όλη πάνω μου θα ξαναπέσει…

Ήρθα από μακριά

από το άγνωστο, σχεδόν στην καρδιά

στον χρόνο, σχεδόν αισθάνομαι ήδη

τον τρόμο εκείνου που πεθαίνει…                                                         

Έργο:

Αλέξης Βερούκας

Eugenio Montale                                                                                      

Η άμμος

 

Η άμμος τραγουδά στη γη, όχι στα δέντρα

έτσι είπε κάποτε ένας ποιητής χωρίς φτερά,

προβλέποντας το τέλος κάθε φυτού.

Υπάρχει κι αυτός που δεν τραγουδά

ούτε στη γη, ούτε στον ουρανό κι αγνοώ αν είναι πουλί,

άνθρωπος ή άλλο ζώο.

Υπάρχει, ίσως  υπήρχε, σήμερα έχει καταντήσει

τίποτα ή σχεδόν τίποτα.

Κι αυτό φτάνει, για ό,τι αξίζει.

 

Έργο:

Έρικα Δουραλή

 

Roberto Cescon                                                                          

Η φορά των πραγμάτων

 

Το χέρι στο ξυπνητήρι σταματά τη νύχτα

στον χρόνο που ακόμη ξοδεύουμε.

 

Το παντζούρι τέμνει τον περίγυρο.

 

Το νερό στο θερμοσίφωνα είναι η αρχή

της μέρας κι όσων πρέπει να γίνουν.

 

Αν πω παντόφλες, ντουλάπα, κρεμάστρα

ξέρω πως να φτάσω στην πόρτα.

 

Η φορά των πραγμάτων είναι στις λέξεις

που λέω, αλλά υπάρχει πρώτα.

Όταν με αγγίζει, ψάχνω τις λέξεις

για να τις πω, όμως δεν φτάνουν.

 

Ίσως στο σκοτάδι τα πράγματα

έχουν την δική τους διάνοια

διότι είναι πιο πολλά απ’ αυτό που είμαστε.

 

Έργο:

Απόστολος Χαντζαράς

Silvia Bre

Από το έργο τέχνης

 

Τι παθιασμένα φιλιά

δίνουν στα κρυφά οι ρίμες σου

ποια χάρη στριμώχνεται ανάμεσα στους στίχους,

είναι ικανοποίηση να έχεις στο στόμα το νόημα

να καταλάβεις.

(Είναι βράδυ, απαγγέλω τα ποιήματά σου

στο σκοτάδι εξομολογώ

μικρά ψέματα.

Έργο: Storia impensabile 60χ40 ακρυλικά και χαρτί σε ξύλο

Μίλτος Παντελιάς

Επικοινωνήστε μαζί μας!

info@envivlio.com

mob : 6944018135

  • Black Facebook Icon
  • Black Twitter Icon